Zestawy asekuracyjne to rozwiązania z zakresu zapewnienia bezpieczeństwa podczas pracy na wysokościach, dające skuteczną ochronę w sytuacjach, w których istnieje ryzyko upadku z wysokości zagrażającej zdrowiu u życiu. Dostępne są w różnych konfiguracjach, uzależnionych od przeznaczenia oraz specyfiki prowadzonych prac.
Zestawy asekuracyjne – zastosowanie
Pracą na wysokości określa się ustawowo każdą pracę wykonywaną na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 metra ponad poziomem podłogi lub ziemi – z wyłączeniem sytuacji, gdy powierzchnia ta jest ze wszystkich stron otoczona pełnym ogrodzeniem (ścianami, przeszklonymi ścianami) o wysokości min. 1,5 metra lub posiada stałe wyposażenie chroniące pracowników przed upadkiem z wysokości. Do prac na wysokości zalicza się standardowo prace na drabinach, zwyżkach, rusztowaniach, drzewach, słupach, konstrukcjach stalowych, ścianach i dachach budynków oraz wszystkich innych wymagających działania w sytuacjach grożących upadkiem z wysokości. Do tego typu prac należą również prace głębokościowe, związane z koniecznością schodzenia bądź opuszczania pracownika w głąb studni, wykopów, odwiertów itp.
Każda praca stwarzająca zagrożenie upadku z wysokości powinna być wykonywana z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu asekuracyjnego, gwarantującego wyhamowanie oraz zamortyzowanie ewentualnego upadku. Na rynku dostępne są zestawy asekuracyjne na różne okazje, zawierające odpowiednie wyposażenie oraz akcesoria umożliwiające jego łatwy transport.
Skład zestawów asekuracyjnych
Zastawy asekuracyjne w ofertach platform sprzedażowych dostępne są w różnych konfiguracjach, odpowiadających potrzebom pojawiającym się podczas prac na wysokości. Najpopularniejsze i jednocześnie najtańsze są zestawy asekuracyjne podstawowe, mniej popularne – zestawy przygotowywane do wykonywania określonych prac w specyficznych warunkach.
W składzie zestawów asekuracyjnych standardowo znajdziemy następujące elementy:
-
Szelki bezpieczeństwa – uprzęże służące do powstrzymania przed upadkiem z wysokości. Dostępne na rynku szelki bezpieczeństwa muszą być zgodne z normą PN-EN361, określającą wymogi dot. konstrukcji oraz przeglądów szelek asekurujących. Szelki wykonane są z odcinków taśm oraz klamer regulacyjnych. i wyposażone są standardowo w dwa punkty służące do podpięcia systemu amortyzującego – jeden punkt na plecach, drugi w okolicy mostka. Dodatkowo mogą być uzupełnione o pas do pracy w podparciu czy punkty wspomagające pozycjonowanie podczas wykonywania konkretnych czynności. Należy pamiętać o tym, że niedozwolone jest korzystanie podczas prac na wysokościach z uprzęży innego typu, np. szelek wspinaczkowych.
-
Amortyzatory – osprzęt w postaci kawałka liny elastycznej, wykonany wg normy PN-EN355. Najczęściej ma postać fragmentu taśmy poliestrowej lub poliamidowej, która podczas opadania zmienia swoją długość (rozciąga się), dzięki czemu zmniejsza siłę uderzeniową działającą na opadający obiekt. Amortyzatory zwykle mają długość nie przekraczającą 2 m – dzięki temu mogą być podpinane do różnych punktów w okolicy pracownika, również tych umieszczonych poniżej jego stóp.
-
Linki z urządzeniami samozaciskowymi – osprzęt produkowany zgodnie z normami PN-EN353-2 oraz PN-EN358. Urządzenia samozaciskowe mogą być trwale zespolone z liną lub z niej zdejmowalne, mogą również mieć różne tryby pracy. Urządzenie samozaciskowe automatyczne swobodnie przesuwa się wzdłuż liny, a w razie pojawienia się upadku, blokuje się na niej automatycznie. Urządzenia manualne zaciskają się na linie w chwili upadku, jednak pozwalają również ręcznie ustalać pozycję podczas pracy, np. podczas konieczności poruszania się w dół.
-
Urządzenia samohamowne – osprzęt spełniający wymagania normy PN-EN360. Urządzenia te działają w sposób zbliżony do pasów samochodowych – użytkownik może poruszać się w zakresie pola pracy, a powstające luzy są regulowane z użyciem sprężyny. Urządzenia samohamowne mogą być stosowane zarówno w pionie, jak poziomie, mogą też być stosowane zamiennie z linkami z urządzeniami samozaciskowymi. W sytuacji upadku urządzenie natychmiast zatrzymuje użytkownika.
-
Urządzenia do nadawania pozycji podczas pracy – osprzęt zgodny z normą PN-EN358. Stanowi uzupełnienie sprzętu chroniącego przed upadkiem podczas pracy na wysokości, a niezbędne jest tam, gdzie występuje konieczność pracy w podparciu – na drzewach, konstrukcjach budowlanych itp.
-
Urządzenia podnosząco-opuszczające – osprzęt wykorzystywany przy wykonywaniu prac głębokościowych, umożliwiające opuszczanie oraz wyciąganie pracownika ze studni, odwiertów, szybów kopalnianych itp.
Jak dobrać zestaw asekuracyjny?
Dobór zestawu asekuracyjnego powinien być poprzedzony rozpoznaniem charakterystyki czynności, przy których będzie wykorzystywany. Należy wziąć pod uwagę zarówno indywidualne wymiary i ciężar pracownika, jak i rozmieszczenie czy ilość punktów kotwiących. W większości przypadków, szczególnie w sytuacjach sporadycznego bądź doraźnego zastosowania, sprawdzą się zestawy asekuracyjne basic, pozwalające na szybkie wykonanie zabezpieczenia np. przy pracy na zwyżce. W innych sytuacjach konieczne może być zastosowanie rozbudowanych szelek czy osprzętu pozycjonującego, korzystnego w sytuacjach pracy w podparciu.
